Ünlü Ünsüz Ses Sınıflandırması

• SES: Dillerin en küçük parçasına “Ses” denir.
• HARF: Seslerin, alfabedeki işaret olarak karşılığına “Harf” denir.
• ALFABE: Haflerin, belli bir sıra dahilinde dizilmiş, kabullenilmiş düzenine “Alfabe” denir.
• RESMÎ ALFABE: Ülkelerin resmî olarak kabul ettikleri alfabeye “Resmî Alfabe” denir.
• TRANSKRİPSİYON ALFABESİ: Resmî alfabelerde harf olarak karşılığı bulunmayan seslerin de harf olarak karşılığının bulunduğu alfabelere denir. “Akademik Alfabe” adı da verilmektedir.
• Türkçede yaklaşık olarak 40 ses bulunmaktadır. Yalnız, bu seslerin hepsi, harf olarak resmî alfabemizde karşılığını bulmaz.
• Alfabemizde harf olarak karşılığı bulunmayan sesler şunlardır:
• Nazal n (ñ)
• Hırıltılı h (h)
• Çift Dudak v’si (w)
• Kapalı e (é)
• İnce “ g, k, l” ile kalın “ g, k, l ” ların ayrılması
• Türkçede alfabede harf olarak karşılığı bulunan 29 ses bulunmaktadır. Bu seslerden; 8’i ünlü (sesli), 21’i ise ünsüz (sessiz) dür.

ÜNLÜLERİN SINIFLANDIRILMASI

DÜZ ÜNLÜLER: A E I İ
YUVARLAK ÜNLÜLER: O Ö U Ü
KALIN ÜNLÜLER: A I O U
İNCE ÜNLÜLER: E İ Ö Ü
GENİŞ ÜNLÜLER: A E O Ö
DAR ÜNLÜLER: I İ U Ü

ÜNSÜZLERİN SINIFLANDIRILMASI

DUDAK ÜNSÜZLERİ: B M P
DİŞ – DUDAK ÜNSÜZLERİ: F V
DİŞ ÜNSÜZLERİ: D N S T Z
DİŞ ETİ-DAMAK ÜNSZLERİ: C Ç J Ş
ÖN DAMAK ÜNSÜZLERİ: G K L R Y
ART DAMAK ÜNSÜZLERİ: G Ğ X Q ñ
YUMUŞAK ÜNSÜZLER: B C D G Ğ J L M N R V Y Z
SERT ÜNSÜZLER: Ç F H K P S Ş T Q X
GIRTLAK ÜNSÜZÜ: H