|
Mar 26
2011
|
Hazırcevap Nedir? Nasıl Olunur?Posted by Mehmet Yankı in teaser , sweeper , konuşma sanatı , jingle , hazırcevap |
Hazırcevaplılık, her ortamda, her soruya anında cevap verebilme, söylenecek söz bulamadığınızda bile ortamı ölüm sessizliÄŸinden kurtaracak cümleleri oluÅŸturabilme yeteneÄŸidir.
Etkili bir iletiÅŸimci olmak istiyorsunuz. Fikirlerle dopdolusunuz. KonuÅŸmaya kalktığınızda tüm cümleleriniz bir edip veya ÅŸairin satırları gibi vecizeye benzemeyebilir. KonuÅŸma sırasında her cümlenin kelimelerinin bile anlam zenginliÄŸinin bir parçası olması saÄŸlanamayabilir. Bu noktada asıl önemli olan duraksamadan konuÅŸmaya devam edebilmektir. ÇoÄŸu zaman öyle sorularla karşılaşırsınız ki bir anda ne söyleyeceÄŸinizi ÅŸaşırabilirsiniz. Oysa hazırcevaplılık yeteneÄŸini kazandığınızda hiç bir zaman sözün altında kalmazsınız. Beklenmedik çıkışlarınızla insanları ÅŸaşırtabilir ve çıkışlarınızla hayran bırakabilirsiniz. Dahası derin bilgiye sahip olmadığınız konularda bile konuÅŸabilmek sayesinde her kesimden veya fikir gurubundan insanla sohbet ortamı kurabilirsiniz.
ÇoÄŸu zaman bilgi sahibi olmadığımız konularda söz söylemek zorunda kalabiliriz. İçerik yönünden boÅŸ sözler söylesek de “duraksamadan söyleyebilmek” sayesinde tüm tehlikeleri aÅŸabiliriz. KonuÅŸma sırasında söyleyecek söz bulamayarak durakladığımızda tüm imajımızı zedeleriz. BoÅŸ da olsa söyleyebileceÄŸimiz mantıklı sözler bizi utançtan kurtaracaktır.
Unutmamamız gereken bir gerçek var: KonuÅŸmak için insanların huzuruna çıktığımızda insanlar da dinlemek için bizlere yönelirler. O anda hepimiz baÅŸarılı konuÅŸmayı arzulamaktayız. Daha da iyisi bizi dinlemekte olanlar da baÅŸarılı olmamızı arzulamaktadırlar. EÄŸer biz utanç verici bir duruma düÅŸersek dinleyenler de bu utançtan nasiplerini almakta ve onlar da utanmaktadırlar. Åžu halde konuÅŸacağımız zaman baÅŸarılı olmamızı içtenlikle bekleyen insanlara sevgiyle yönelmeli ve baÅŸarılı olmalıyız.
En önemli sorunumuz söyleyecek sözden mahrum kalmamız deÄŸildir. Pek çok ÅŸey biliyoruzdur. Ama “BoÅŸluk doldurma cümlelerini kullanmayı bilmiyorsak” tüm söyleyeceklerimiz bir kaç cümlede bitiverir. Duraklarız, tıkanırız ve artık tüm konuÅŸmamız tahrip olur. Cesaretimizi yitirdiÄŸimizde diÄŸer fikirlerimizi ifade etmeye fırsatımız kalmaz. AÅŸağıdaki alıştırmalar ayak üstü düÅŸünürken aralıksız hazırcevap verebilecek bir yetenek geliÅŸtirmemize yarayacaktır. Lütfen bu çalışmaları istendiÄŸi gibi yapınız. Ayrıca bulduÄŸunuz her fırsatı benzer alıştırmalar için kullanınız.
ÖZET
1. Tek bir kelimeden yola çıkarak uzun konuÅŸmalar yapabilmelisiniz.
2. Fikir boÅŸluÄŸu doÄŸduÄŸunda arayı içerik yönünden boÅŸ da olsa ilgili sözlerle doldurabilmelisiniz.
3. Şaşırtıcı sorulara, altında kalmayacağınız kısa olmayan cevaplar verebilmelisiniz.
ALIÅžTIRMA: HAZIR CEVAPLILIK
1. AÅŸağıdaki her bir kelimeyi okuyun ve hemen ardından okuduÄŸunuz kelimeyi içerisinde barındıran bir cümle oluÅŸturunuz. Cümlelerinizin 6 kelimeden küçük olmamasına dikkat ediniz.
Örnek: “Kalem” - Kalem olmasaydı binlerce kitabın yazılması mümkün olamayacaktı.
KuÅŸ Fasulye
Cam
Elma
Tabak
Kelebek
Patlıcan Salatalık Defter
Telefon
Radyo
Çocuk
Pamuk
Bahar Kırmızı Hırsızlık
İdam
Burun
Tırnak
Sağlık
Sevgi Bağırmak Zıplamak
Melek
Cami
Sadakat
Bayrak
Şerefli Dağılmak Rehber
Makine
Mutluluk
Bağlantı
İçerik
Soyut
2. Simdi söz söyleme süremizi bir dakikaya çıkaracağız. AÅŸağıda göreceÄŸiniz kelimeler üzerinde birer dakika konuÅŸacaksınız. Duraklama yapmamaya dikkat ediniz. DüÅŸünce akışınız yavaÅŸ iÅŸliyorsa baÅŸlangıçta zaman kazanmak için yavaÅŸ bir hızla konuÅŸacaksınız.
Örnek: “Sevgi”- Sevgi üstüne çok ÅŸey yazılmıştır. O, insanın kalbinde olan en saygıdeÄŸer duygu. Sevmek ve sevilmek ne güzel. Bir çocuÄŸu sevmek, bir çiçeÄŸi sevmek, iÅŸi, eÅŸi, aşı sevmek. Hayat sevgi üstüne kurulmuÅŸ. Yunus ne güzel söylemiÅŸ: “Yaratılanı severiz, Yaratandan ötürü”. Bana göre sevebilen insan olmak büyük olmaktır.
Hepimiz de büyük olmak istemiyor muyuz? O zaman sevgiyi neden ihmal edelim. Sevgi mutluluktur. Mutluluk uÄŸrunda ne günlerimizi aç kalarak feda etmeye hazırızdır. Ne geceler uykusuz bırakır bizi sevgi. Oysa sevgi bir bakıştır. Bir gülüÅŸtür. Bir soluyuÅŸtur sevgi. CiÄŸerlerimize her soluyuÅŸta sevgi dolar. Arzularsak tüm hücrelerimizin sevgiyle dolabildiÄŸini görürüz.” Åžimdi sıra sizde:
Bayram Ay
Kalp
Fedakarlık Kahvaltı Burun
Çiçek
Çocuk Işık Müzik
Kitap
BaÅŸara Mikrofon Elbise
Kir
Bahar Hayranlık Merak
Temizlik
YaÄŸmur
3. AÅŸağıda size çeÅŸitli sorular yöneltilmiÅŸtir. Bu sorulara en az 30 kelimeden oluÅŸan cevaplar vermelisiniz. Sorunun cevabı için tek bir kelime yeterli olsa bile cevabınızı mutlaka gerektiÄŸi kadar uzatmanız gerekmektedir.
Örnek soru: En çok sevdiÄŸiniz kiÅŸi kimdir?
Örnek cevap: Benim Selim isminde bir arkadaşım var. Hayatımda tanıdığım en vefakar, en iyiliksever insan o. Onu gördüÄŸüm zaman mutlu oluyorum. Böyle bir arkadaşı kim sevmez. En çok sevdiÄŸim insanın o olduÄŸunu düÅŸünüyorum.(31 kelime)” Åžimdi sıra sizde:
-Güzel konuÅŸma kursuna katılmaktan memnun musunuz?
-Sizce yarın yağmur yağacak mı?
-Kursa giderek baÅŸarılı olma yolunu öÄŸrenmemiz mümkün mü?
-En çok hangi özelliÄŸinizden gurur duyuyorsunuz?
-Mecbur kalsanız çocuÄŸunuzu döver miydiniz?
-Hiç kimsenin sizi sevmediÄŸini söylüyorlar. DoÄŸru mu bu?
-Rahmetli Turgut ÖZAL’ı hatırlıyor musunuz?
-Hiç nefret ettiÄŸiniz bir öÄŸretmeniniz oldu mu?
-Bir akÅŸam aç kalmak pahasına elinizdeki parayı bir kitaba verir miydiniz?
-Sabahları erken kalkar mısınız?
-İskender kebabı hangi lokantada yersiniz?
-Niçin tavuk eti yemiyorsunuz?
-İradenizi nasıl kuvvetlendirdiniz?
-Gözleriniz neden bu kadar güzel?
4. KonuÅŸmayı Kaldığı Yerden sürdürebilmelisiniz. AÅŸağıdaki örnekte iki farklı fikrin arası boÅŸ bırakılmıştır. KonuÅŸmacı sizsiniz. önce bir fikir veriyorsunuz ve ardından bu fikri örneklendireceksiniz. Ancak örnek aklınıza gelmiyor. ÖrneÄŸi hatırlayıncaya kadar kaldığınız cümleye paralel, yeni fikirler içermeyen dolgu cümleleri kullanacaksınız. Arada en az beÅŸ cümle kullanmaya dikkat ediniz. İlk örnek sizin için hazırlanmıştır:
a) Ben biliyorum insan cevabı çok arzularsa rüyasında bile cevabı bulabilir. (Fikir kesintisi: ÖrneÄŸi hatırlamadınız ve boÅŸluÄŸu dolduruyorsunuz.)
Arzuladığınızda ne olur? Arzunuz bir türlü zihninizden gitmez. Arzu duygudur. Hep gözlerinizin önünde dolaşır. Öyle ki her zaman arzunuzu düÅŸünürsünüz. Rüyanızda bile arzunuz aklınızda dolaşır. Adeta arzu insanın hücrelerine kadar vücuduna iÅŸlemiÅŸtir. Arzunuzdan kalbiniz titrer. “Ah bir ÅŸu cevabı bulabilsem” dersiniz. Yemek yerken arzu kafanızdadır. Yolda yürürken hep o arzuyu düÅŸünürsünüz. Sonunda cevabı rüyanızda görürsünüz...
(Devam)Bunun en ilginç örneÄŸini Elias Howe yaÅŸamıştır. DikiÅŸ makinesini keÅŸfetmek için bıkmadan çalışmış, arzulamış durmuÅŸ ve sonunda rüyasında kendisini yakalayan yamyamların mızraklarının ucunu gördüÄŸünde hemen fikir kendisine doÄŸmuÅŸtur. Bu rüyadan sonra tezgahının başına geçmiÅŸ ve dikiÅŸ makinesini tamamlamıştır.
b) Bir yetim çocuÄŸun başını okÅŸasanız ona neler kazandırabileceÄŸinizi biliyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) Yetim çocuÄŸun kendine duyacağı güven sayesinde çalışma azmi, zekası ve baÅŸarısı geliÅŸecektir.
c) Aya ilk kim ayak basmıştı biliyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) İşte Ay’a ilk ayak basan Neal Armstrong olmuÅŸtu. d) Size dün buraya gelip çok çalışmamız gerektiÄŸini söyleyen kadının adını söylemek istiyorum. (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) O kadının adı Halime Yazgan’dı.
e) Huzurlarınıza hangi konuda söz söylemek için çıktığımı biliyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) Sizinle “zekanın geliÅŸiminin önemi” konusunda konuÅŸmak için buradayım.
f) Benim kaç yaşında olduÄŸumu merak ediyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) Belki de tahmin ediyorsunuz; ben tam 31 yaşındayım.
Etkili bir iletiÅŸimci olmak istiyorsunuz. Fikirlerle dopdolusunuz. KonuÅŸmaya kalktığınızda tüm cümleleriniz bir edip veya ÅŸairin satırları gibi vecizeye benzemeyebilir. KonuÅŸma sırasında her cümlenin kelimelerinin bile anlam zenginliÄŸinin bir parçası olması saÄŸlanamayabilir. Bu noktada asıl önemli olan duraksamadan konuÅŸmaya devam edebilmektir. ÇoÄŸu zaman öyle sorularla karşılaşırsınız ki bir anda ne söyleyeceÄŸinizi ÅŸaşırabilirsiniz. Oysa hazırcevaplılık yeteneÄŸini kazandığınızda hiç bir zaman sözün altında kalmazsınız. Beklenmedik çıkışlarınızla insanları ÅŸaşırtabilir ve çıkışlarınızla hayran bırakabilirsiniz. Dahası derin bilgiye sahip olmadığınız konularda bile konuÅŸabilmek sayesinde her kesimden veya fikir gurubundan insanla sohbet ortamı kurabilirsiniz.
ÇoÄŸu zaman bilgi sahibi olmadığımız konularda söz söylemek zorunda kalabiliriz. İçerik yönünden boÅŸ sözler söylesek de “duraksamadan söyleyebilmek” sayesinde tüm tehlikeleri aÅŸabiliriz. KonuÅŸma sırasında söyleyecek söz bulamayarak durakladığımızda tüm imajımızı zedeleriz. BoÅŸ da olsa söyleyebileceÄŸimiz mantıklı sözler bizi utançtan kurtaracaktır.
Unutmamamız gereken bir gerçek var: KonuÅŸmak için insanların huzuruna çıktığımızda insanlar da dinlemek için bizlere yönelirler. O anda hepimiz baÅŸarılı konuÅŸmayı arzulamaktayız. Daha da iyisi bizi dinlemekte olanlar da baÅŸarılı olmamızı arzulamaktadırlar. EÄŸer biz utanç verici bir duruma düÅŸersek dinleyenler de bu utançtan nasiplerini almakta ve onlar da utanmaktadırlar. Åžu halde konuÅŸacağımız zaman baÅŸarılı olmamızı içtenlikle bekleyen insanlara sevgiyle yönelmeli ve baÅŸarılı olmalıyız.
En önemli sorunumuz söyleyecek sözden mahrum kalmamız deÄŸildir. Pek çok ÅŸey biliyoruzdur. Ama “BoÅŸluk doldurma cümlelerini kullanmayı bilmiyorsak” tüm söyleyeceklerimiz bir kaç cümlede bitiverir. Duraklarız, tıkanırız ve artık tüm konuÅŸmamız tahrip olur. Cesaretimizi yitirdiÄŸimizde diÄŸer fikirlerimizi ifade etmeye fırsatımız kalmaz. AÅŸağıdaki alıştırmalar ayak üstü düÅŸünürken aralıksız hazırcevap verebilecek bir yetenek geliÅŸtirmemize yarayacaktır. Lütfen bu çalışmaları istendiÄŸi gibi yapınız. Ayrıca bulduÄŸunuz her fırsatı benzer alıştırmalar için kullanınız.
ÖZET
1. Tek bir kelimeden yola çıkarak uzun konuÅŸmalar yapabilmelisiniz.
2. Fikir boÅŸluÄŸu doÄŸduÄŸunda arayı içerik yönünden boÅŸ da olsa ilgili sözlerle doldurabilmelisiniz.
3. Şaşırtıcı sorulara, altında kalmayacağınız kısa olmayan cevaplar verebilmelisiniz.
ALIÅžTIRMA: HAZIR CEVAPLILIK
1. AÅŸağıdaki her bir kelimeyi okuyun ve hemen ardından okuduÄŸunuz kelimeyi içerisinde barındıran bir cümle oluÅŸturunuz. Cümlelerinizin 6 kelimeden küçük olmamasına dikkat ediniz.
Örnek: “Kalem” - Kalem olmasaydı binlerce kitabın yazılması mümkün olamayacaktı.
KuÅŸ Fasulye
Cam
Elma
Tabak
Kelebek
Patlıcan Salatalık Defter
Telefon
Radyo
Çocuk
Pamuk
Bahar Kırmızı Hırsızlık
İdam
Burun
Tırnak
Sağlık
Sevgi Bağırmak Zıplamak
Melek
Cami
Sadakat
Bayrak
Şerefli Dağılmak Rehber
Makine
Mutluluk
Bağlantı
İçerik
Soyut
2. Simdi söz söyleme süremizi bir dakikaya çıkaracağız. AÅŸağıda göreceÄŸiniz kelimeler üzerinde birer dakika konuÅŸacaksınız. Duraklama yapmamaya dikkat ediniz. DüÅŸünce akışınız yavaÅŸ iÅŸliyorsa baÅŸlangıçta zaman kazanmak için yavaÅŸ bir hızla konuÅŸacaksınız.
Örnek: “Sevgi”- Sevgi üstüne çok ÅŸey yazılmıştır. O, insanın kalbinde olan en saygıdeÄŸer duygu. Sevmek ve sevilmek ne güzel. Bir çocuÄŸu sevmek, bir çiçeÄŸi sevmek, iÅŸi, eÅŸi, aşı sevmek. Hayat sevgi üstüne kurulmuÅŸ. Yunus ne güzel söylemiÅŸ: “Yaratılanı severiz, Yaratandan ötürü”. Bana göre sevebilen insan olmak büyük olmaktır.
Hepimiz de büyük olmak istemiyor muyuz? O zaman sevgiyi neden ihmal edelim. Sevgi mutluluktur. Mutluluk uÄŸrunda ne günlerimizi aç kalarak feda etmeye hazırızdır. Ne geceler uykusuz bırakır bizi sevgi. Oysa sevgi bir bakıştır. Bir gülüÅŸtür. Bir soluyuÅŸtur sevgi. CiÄŸerlerimize her soluyuÅŸta sevgi dolar. Arzularsak tüm hücrelerimizin sevgiyle dolabildiÄŸini görürüz.” Åžimdi sıra sizde:
Bayram Ay
Kalp
Fedakarlık Kahvaltı Burun
Çiçek
Çocuk Işık Müzik
Kitap
BaÅŸara Mikrofon Elbise
Kir
Bahar Hayranlık Merak
Temizlik
YaÄŸmur
3. AÅŸağıda size çeÅŸitli sorular yöneltilmiÅŸtir. Bu sorulara en az 30 kelimeden oluÅŸan cevaplar vermelisiniz. Sorunun cevabı için tek bir kelime yeterli olsa bile cevabınızı mutlaka gerektiÄŸi kadar uzatmanız gerekmektedir.
Örnek soru: En çok sevdiÄŸiniz kiÅŸi kimdir?
Örnek cevap: Benim Selim isminde bir arkadaşım var. Hayatımda tanıdığım en vefakar, en iyiliksever insan o. Onu gördüÄŸüm zaman mutlu oluyorum. Böyle bir arkadaşı kim sevmez. En çok sevdiÄŸim insanın o olduÄŸunu düÅŸünüyorum.(31 kelime)” Åžimdi sıra sizde:
-Güzel konuÅŸma kursuna katılmaktan memnun musunuz?
-Sizce yarın yağmur yağacak mı?
-Kursa giderek baÅŸarılı olma yolunu öÄŸrenmemiz mümkün mü?
-En çok hangi özelliÄŸinizden gurur duyuyorsunuz?
-Mecbur kalsanız çocuÄŸunuzu döver miydiniz?
-Hiç kimsenin sizi sevmediÄŸini söylüyorlar. DoÄŸru mu bu?
-Rahmetli Turgut ÖZAL’ı hatırlıyor musunuz?
-Hiç nefret ettiÄŸiniz bir öÄŸretmeniniz oldu mu?
-Bir akÅŸam aç kalmak pahasına elinizdeki parayı bir kitaba verir miydiniz?
-Sabahları erken kalkar mısınız?
-İskender kebabı hangi lokantada yersiniz?
-Niçin tavuk eti yemiyorsunuz?
-İradenizi nasıl kuvvetlendirdiniz?
-Gözleriniz neden bu kadar güzel?
4. KonuÅŸmayı Kaldığı Yerden sürdürebilmelisiniz. AÅŸağıdaki örnekte iki farklı fikrin arası boÅŸ bırakılmıştır. KonuÅŸmacı sizsiniz. önce bir fikir veriyorsunuz ve ardından bu fikri örneklendireceksiniz. Ancak örnek aklınıza gelmiyor. ÖrneÄŸi hatırlayıncaya kadar kaldığınız cümleye paralel, yeni fikirler içermeyen dolgu cümleleri kullanacaksınız. Arada en az beÅŸ cümle kullanmaya dikkat ediniz. İlk örnek sizin için hazırlanmıştır:
a) Ben biliyorum insan cevabı çok arzularsa rüyasında bile cevabı bulabilir. (Fikir kesintisi: ÖrneÄŸi hatırlamadınız ve boÅŸluÄŸu dolduruyorsunuz.)
Arzuladığınızda ne olur? Arzunuz bir türlü zihninizden gitmez. Arzu duygudur. Hep gözlerinizin önünde dolaşır. Öyle ki her zaman arzunuzu düÅŸünürsünüz. Rüyanızda bile arzunuz aklınızda dolaşır. Adeta arzu insanın hücrelerine kadar vücuduna iÅŸlemiÅŸtir. Arzunuzdan kalbiniz titrer. “Ah bir ÅŸu cevabı bulabilsem” dersiniz. Yemek yerken arzu kafanızdadır. Yolda yürürken hep o arzuyu düÅŸünürsünüz. Sonunda cevabı rüyanızda görürsünüz...
(Devam)Bunun en ilginç örneÄŸini Elias Howe yaÅŸamıştır. DikiÅŸ makinesini keÅŸfetmek için bıkmadan çalışmış, arzulamış durmuÅŸ ve sonunda rüyasında kendisini yakalayan yamyamların mızraklarının ucunu gördüÄŸünde hemen fikir kendisine doÄŸmuÅŸtur. Bu rüyadan sonra tezgahının başına geçmiÅŸ ve dikiÅŸ makinesini tamamlamıştır.
b) Bir yetim çocuÄŸun başını okÅŸasanız ona neler kazandırabileceÄŸinizi biliyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) Yetim çocuÄŸun kendine duyacağı güven sayesinde çalışma azmi, zekası ve baÅŸarısı geliÅŸecektir.
c) Aya ilk kim ayak basmıştı biliyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) İşte Ay’a ilk ayak basan Neal Armstrong olmuÅŸtu. d) Size dün buraya gelip çok çalışmamız gerektiÄŸini söyleyen kadının adını söylemek istiyorum. (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) O kadının adı Halime Yazgan’dı.
e) Huzurlarınıza hangi konuda söz söylemek için çıktığımı biliyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) Sizinle “zekanın geliÅŸiminin önemi” konusunda konuÅŸmak için buradayım.
f) Benim kaç yaşında olduÄŸumu merak ediyor musunuz? (Fikir akışı koptu siz doldurun)
(Devam) Belki de tahmin ediyorsunuz; ben tam 31 yaşındayım.
